BÀN CHÂN BẸT Ở TRẺ: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁCH XỬ LÝ

Bàn chân bẹt ở trẻ là gì?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm ở mặt trong lòng bàn chân thấp hoặc không thể hiện rõ khi trẻ đứng và chịu trọng lượng cơ thể. Ở trẻ sơ sinh và những năm đầu đời, hình ảnh lòng bàn chân phẳng thường không bất thường. Lớp mô mềm dưới gan chân còn dày, trong khi xương, cơ, gân và dây chằng chưa hoàn thiện nên vòm chân chưa biểu hiện rõ.

Theo quá trình trưởng thành, bàn chân tiếp tục thay đổi cùng với khả năng đi bộ, chạy, nhảy và kiểm soát vận động. Vì vậy, chỉ nhìn thấy lòng bàn chân phẳng ở trẻ nhỏ chưa đủ để xác định đó là bệnh lý. Nhiều trẻ có bàn chân bẹt linh hoạt, vòm chân xuất hiện trở lại khi không chịu lực hoặc khi nhón gót, đồng thời không đau và vẫn vận động bình thường.

Những yếu tố có thể dẫn đến bàn chân bẹt

Bàn chân bẹt có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau và không phải trường hợp nào cũng xác định được một nguyên nhân duy nhất. Đặc điểm gia đình là một yếu tố đáng chú ý bởi hình thái xương, độ mềm dẻo của dây chằng và cấu trúc bàn chân có thể có tính di truyền.

Một số trẻ có dây chằng tương đối lỏng hoặc tăng độ linh hoạt ở nhiều khớp cũng dễ có vòm chân thấp khi đứng. Sức mạnh cơ bàn chân, cổ chân và cẳng chân chưa tốt cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì tư thế bàn chân khi vận động.

Thừa cân là yếu tố khác cần lưu ý. Khi trọng lượng cơ thể tăng, bàn chân phải chịu tải lớn hơn trong các hoạt động hằng ngày. Điều này có thể làm trẻ nhanh mỏi hoặc khiến những biểu hiện bất thường về cơ học bàn chân rõ hơn.

Ngoài ra, một số trường hợp có thể liên quan đến bất thường cấu trúc xương hoặc khớp, chẳng hạn dị tật xương sên, cầu xương vùng cổ chân, biến dạng bàn chân hoặc sự sắp xếp bất thường của các xương bàn chân. Những trường hợp này cần được đánh giá chuyên môn để xác định nguyên nhân cụ thể.

Dấu hiệu nhận biết bàn chân bẹt

Biểu hiện dễ nhận thấy nhất là phần vòm phía trong lòng bàn chân hạ thấp hoặc gần như mất khi trẻ đứng. Gót chân có thể nghiêng ra ngoài, trong khi bàn chân có xu hướng đổ vào trong khi chịu lực.

Tuy nhiên, hình dáng bàn chân không phải yếu tố duy nhất cần quan tâm. Phần lớn trẻ có bàn chân bẹt linh hoạt không xuất hiện triệu chứng và vẫn có thể đi bộ, chạy nhảy, vui chơi bình thường.

Cha mẹ nên chú ý khi trẻ thường xuyên than đau hoặc mỏi chân sau khi đi bộ, đứng lâu hay vận động. Một số trẻ có thể ngại chạy nhảy, dễ vấp, đi thiếu vững hoặc xuất hiện thay đổi rõ rệt trong dáng đi. Nếu bàn chân cứng, đau kéo dài, hạn chế vận động hoặc chỉ một bên có biểu hiện bất thường, trẻ càng cần được kiểm tra sớm.

Bàn chân bẹt có ảnh hưởng đến trẻ không?

Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào nguyên nhân, độ linh hoạt của bàn chân và triệu chứng thực tế. Bàn chân bẹt linh hoạt, không đau thường không gây ảnh hưởng đáng kể đến chức năng và có thể chỉ cần theo dõi.

Ngược lại, bàn chân bẹt cứng hoặc có bất thường cấu trúc có thể gây đau, hạn chế vận động và làm thay đổi cách bàn chân tiếp xúc với mặt đất. Khi cơ thể phải liên tục điều chỉnh để duy trì thăng bằng, trẻ có thể cảm thấy mỏi ở bàn chân, cổ chân hoặc những vùng khác của chi dưới.

Tuy nhiên, không nên cho rằng mọi trường hợp bàn chân bẹt đều dẫn đến biến dạng xương, đau khớp hoặc bệnh lý cột sống. Những vấn đề này không phải hậu quả tất yếu và còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.

Hướng xử lý không phẫu thuật

Không phải trẻ có bàn chân bẹt đều cần điều trị. Nếu trẻ không đau, vận động bình thường và bàn chân vẫn linh hoạt, theo dõi quá trình phát triển thường là lựa chọn phù hợp.

Khi có triệu chứng, trẻ có thể được hướng dẫn các bài tập tăng cường cơ bàn chân, cổ chân và cẳng chân, đồng thời cải thiện khả năng giữ thăng bằng và kiểm soát vận động. Các bài tập kéo giãn phù hợp cũng có thể giúp giảm căng cơ hoặc khó chịu trong một số trường hợp.

Dụng cụ hỗ trợ vòm hoặc đế chỉnh hình có thể được cân nhắc khi trẻ có đau hoặc vấn đề về phân bổ lực. Mục đích chính là hỗ trợ chức năng và giảm triệu chứng, không nên mặc định rằng dụng cụ có thể tạo lại vòm chân ở mọi trẻ.

Khi nào cần cân nhắc phẫu thuật?

Phẫu thuật không phải phương pháp điều trị thông thường đối với bàn chân bẹt ở trẻ. Can thiệp này thường chỉ được xem xét trong những trường hợp đặc biệt như bàn chân bẹt cứng, có bất thường cấu trúc, đau kéo dài hoặc hạn chế chức năng đáng kể dù đã áp dụng các biện pháp bảo tồn phù hợp.

Vì mỗi trẻ có nguyên nhân và mức độ bàn chân bẹt khác nhau, hướng xử lý cũng cần được cá thể hóa. Khi trẻ xuất hiện đau, bàn chân cứng, dáng đi bất thường hoặc hạn chế vận động, việc đánh giá chuyên môn sẽ giúp xác định đúng tình trạng, tránh bỏ sót bệnh lý và hạn chế những can thiệp không cần thiết.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.