BÀN CHÂN BẸT VÀ VẸO CỘT SỐNG Ở TRẺ: MỐI LIÊN QUAN VÀ CÁCH XỬ TRÍ

Bàn chân bẹt và vẹo cột sống ở trẻ là gì?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong bàn chân thấp hoặc khó nhận thấy khi trẻ đứng. Ở những năm đầu đời, bàn chân phẳng có thể là đặc điểm phát triển sinh lý do cấu trúc xương và mô mềm chưa hoàn thiện. Khi trẻ lớn lên, vòm chân thường dần hình thành. Tuy nhiên, một số trẻ có bàn chân bẹt kéo dài, đặc biệt khi kèm đau, biến dạng hoặc bất thường về dáng đi.

Vẹo cột sống lại là tình trạng cột sống cong sang bên và có thể đi kèm xoay các đốt sống. Mức độ biểu hiện rất khác nhau giữa từng trẻ. Việc phát hiện sớm giúp đánh giá nguyên nhân và theo dõi diễn tiến, nhưng không nên mặc định mọi trường hợp vẹo cột sống đều xuất phát từ bàn chân bẹt.

Dấu hiệu nhận biết vẹo cột sống ở trẻ

Cha mẹ có thể quan sát tư thế của trẻ trong sinh hoạt hằng ngày. Một số dấu hiệu đáng lưu ý gồm:

• Hai vai không cân đối, một bên cao hơn bên còn lại.

• Hai bả vai nhô ra hoặc nằm ở vị trí khác nhau.

• Vùng eo hai bên không đối xứng.

• Khi đứng thẳng, thân người có xu hướng nghiêng về một phía.

• Khi cúi người về phía trước, hai bên lưng hoặc lồng ngực có độ nhô không giống nhau.

• Đường cong của cột sống nhìn từ phía sau không còn thẳng.

Những biểu hiện trên chỉ có giá trị gợi ý. Tư thế đứng, chiều dài hai chân hoặc nhiều yếu tố cơ học khác cũng có thể tạo ra sự mất cân đối tạm thời. Vì vậy, trẻ có dấu hiệu nghi ngờ nên được đánh giá trực tiếp để xác định nguyên nhân.

Bàn chân bẹt có liên quan đến vẹo cột sống không?

Bàn chân, khớp gối, khớp háng và cột sống hoạt động trong cùng một chuỗi vận động. Khi bàn chân nghiêng vào trong quá mức, trục cẳng chân và đầu gối có thể thay đổi ở một số trẻ. Cơ thể sau đó có thể điều chỉnh tư thế ở các đoạn phía trên nhằm duy trì thăng bằng khi đứng và di chuyển.

Tuy nhiên, mối liên hệ này không có nghĩa bàn chân bẹt là nguyên nhân trực tiếp gây vẹo cột sống. Vẹo cột sống ở trẻ có nhiều nguyên nhân và nhiều trường hợp không xác định được một nguyên nhân duy nhất. Do đó, không nên cho rằng chỉ cần điều chỉnh vòm bàn chân là có thể phòng ngừa hoặc chữa khỏi mọi trường hợp vẹo cột sống.

Trong những trường hợp bàn chân bẹt có biến dạng rõ hoặc ảnh hưởng đến cơ chế vận động, việc đánh giá toàn bộ trục chi dưới và tư thế cơ thể vẫn có ý nghĩa. Bác sĩ có thể xem xét dáng đứng, dáng đi, khả năng giữ thăng bằng và sự đối xứng của hai bên cơ thể để xác định vấn đề cần can thiệp.

Bàn chân bẹt có thể gây những vấn đề gì cho trẻ?

Không phải trẻ nào có bàn chân bẹt cũng xuất hiện triệu chứng. Một số trẻ vẫn chạy nhảy và sinh hoạt bình thường mà không cần điều trị. Ngược lại, bàn chân bẹt có triệu chứng có thể gây đau hoặc mỏi ở bàn chân, gót chân, cổ chân sau khi vận động. Khi cơ thể phải liên tục thích nghi với sự thay đổi phân bố lực, trẻ có thể giảm khả năng tham gia các hoạt động thể chất.

Nếu trẻ đồng thời có bất thường về trục chân hoặc dáng đi, việc đánh giá sớm giúp xác định liệu các vấn đề này có liên quan về mặt cơ học hay tồn tại độc lập.

Cha mẹ nên làm gì khi trẻ có dấu hiệu bất thường?

Khi trẻ có bàn chân phẳng nhưng không đau và vận động bình thường, cha mẹ có thể theo dõi sự phát triển theo thời gian. Không nên tự ý sử dụng dụng cụ chỉnh hình hoặc áp dụng các bài tập với mục tiêu tạo vòm chân cho mọi trường hợp.

Nếu trẻ thường xuyên đau chân, nhanh mỏi, đi khập khiễng, có bàn chân cứng, hai bên không cân xứng hoặc dáng đi thay đổi rõ, nên đưa trẻ đi kiểm tra. Trường hợp nghi ngờ vẹo cột sống cũng cần được đánh giá để xác định mức độ cong và nguyên nhân.

Tùy tình trạng, hướng xử trí có thể gồm theo dõi, điều chỉnh hoạt động, vật lý trị liệu, các bài tập tăng sức mạnh và kiểm soát vận động hoặc dụng cụ hỗ trợ khi có chỉ định. Phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong những trường hợp biến dạng hoặc vẹo cột sống có chỉ định cụ thể. Điều quan trọng là đánh giá riêng từng trẻ thay vì xem bàn chân bẹt và vẹo cột sống như hai tình trạng luôn có quan hệ nhân quả.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng mẫu dép dành cho bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.